De kracht van verbondenheid: tussen ego, zelfopoffering en het drievoudig snoer
Het leven kan soms voelen als een lange weg vol kwelling en teleurstelling. Misschien herken jij dat? In mijn eigen leven merk ik dat hoe meer ik mezelf en mijn verlangens centraal stel, hoe ontevredener ik word. Het is de dwaasheid van de gierigaard: de egocentrische* eis: “Ik mijn geluk in mijn leven moet jij mij geven?” Dat is de valkuil van mijn ego. Maar het tegenovergestelde is net zo schadelijk. Wanneer ik verval in grenzeloze zelfopoffering/altruïsme** — “Jij jouw geluk in jouw leven wil ik jou geven?”
— wordt de last van mijn leven zwaar. Alleen 'eisen' put uit, maar alleen 'geven' put óók uit. Beide uitersten laten me leeg achter.
De kracht ligt in iets anders: symbiose***: samen sta je sterk.
“Twee zijn beter dan één; zij delen de beloning van het werk.” — Prediker 4:9
De leegte van het alleen zijn Prediker 4 laat zien hoe belangrijk samenwerking en emotionele betrokkenheid zijn. Vers 8 beschrijft iemand die zichzelf altijd
Het is de ijdelheid om zelf groot te worden, maar het is nooit goed genoeg. Het is een leeg, eenzaam en vluchtig bestaan.
Dit Bijbelgedeelte leert mij hoe belangrijk het is om niet alleen aan mezelf te denken, maar ook aan de ander. God heeft de mens niet gemaakt om alleen te staan, maar om er voor elkaar te zijn. Dat geeft kracht, steun en vreugde — aan de gever én aan de ontvanger. Dat lees ik in de verzen 9–12. Het drievoudig snoer: meer dan een huwelijksmetafoor
In vers 12 staat:
“Een drievoudig snoer wordt niet snel verbroken.
Ik dacht altijd dat deze tekst alleen betrekking had op het huwelijk, maar dat is niet zo. Het geldt voor álle relaties. Matthew Henry( zie de online Bijbelverklaring) legt prachtig uit dat dit snoer geestelijk verwijst naar de gemeenschap van christenen, waarin Christus aanwezig is door Zijn Geest. De gierigaard uit vers 8 is geestelijk leeg: zijn ziel is als het ware getrouwd met zijn bezit. Zijn rijkdom is zijn afgod geworden. Hij kent geen rust en vergeet te zorgen voor zijn onsterfelijke ziel en zijn eeuwige toekomst.
Het drievoudig snoer gaat niet alleen over het huwelijk, maar ook over vriendschap en christelijke gemeenschap. “Waar twee of drie in Mijn Naam bijeengekomen zijn, daar ben Ik in hun midden.” — Mattheüs 18:20
Ik vind die uitspraak van Matthew Henry in zijn Bijbelverklaring zo treffend: Gezelligheid**** is het geneesmiddel voor het kwaad van gierigheid, egoïsme en ijdelheid. God zei tevens in Genesis 2:18:
“Het is niet goed dat de mens alleen is; Ik zal een hulp voor hem maken als iemand tegenover hem.”
Het drievoudig snoer gaat dus niet alléén over het huwelijk, maar ook over vriendschap.
Ik moet denken aan wat ik eens las over geestelijke EHBO: een echte christelijke vriend kijkt niet lijdzaam toe wanneer je valt — in zonde, depressie of wanhoop. Hij veroordeelt niet, maar zoekt je op, bidt met je en herinnert je aan Gods genade. Dat is het geheim van het drievoudig snoer: twee gelovigen die elkaar vasthouden zijn sterk, maar het snoer wordt pas onbreekbaar wanneer Christus zich door de Heilige Geest met hen verbindt.
Een spiegel voor mijn eigen leven
En wanneer mijn naaste lijdt — lichamelijk, psychisch of geestelijk — kijk ik dan toe? Of sla ik een arm om hen heen, bied ik een luisterend oor en reik ik een helpende hand — biddend en gericht op Christus? Om zo samen de focus op Christus' genade te houden? Verbondenheid vraagt dat ik zowel de ik-gerichte eis als het grenzeloze zelfopofferende geven overstijg. Pas dan ontstaat er een liefdevolle symbiose waarin Christus de derde draad vormt — het snoer dat niet breekt.
Samengevat
Wanneer Christus niet het fundament is, mist elke relatie de dragende kracht van het drievoudig snoer. Een christelijke relatie — huwelijk, vriendschap, gemeente — is pas bestand tegen de stormen van het leven wanneer beide personen knielen voor God en zich laten leiden door de Heilige Geest.
Het leven begint vaak in de koude schaduw van eenzaamheid. De mens ploetert voort, gedreven door een honger naar rijkdom die nooit wordt gestild. Men vergeet te vragen voor wie hij dit alles doet. Maar wanneer we zowel de ik-gerichte eis als het grenzeloze zelfopofferende geven overstijgen, ontstaat er een liefdevolle symbiose. In die symbiose, of anders gezegd 'verbondenheid', ontdekken we de ware kracht van het samenzijn — gesterkt door een goddelijk snoer dat niet breekt.
Reageer gerust
Raakt dit thema jou? Herken je de spanning tussen ego, zelfopoffering en echte verbondenheid? Deel gerust een gedachte, Bijbeltekst of ervaring. Zo bouwen we samen aan dat drievoudig snoer dat niet breekt.
** 'Altruïsme', 'onbaatzuchtigheid' of 'zelfopoffering' is een handeling, een gewoonte of de bereidheid om iets bij te dragen zonder er zelf baat bij te hebben en ook wel een ethische doctrine.
[psychologie en sociologie] Voortdurende gerichtheid op het welzijn van anderen, vaak met opoffering of verwaarlozing van eigen belang en eigen welzijn. In tegenstelling tot egoïsme. In zwakkere vorm: altruïstische neigingen. (Online Nederlands woordenboek)
*** samenleven, relatie waarbij men zodanig met elkaar versmelt, dat de grenzen tussen de partners vervagen.
Langdurig samenleven van organismen van verschillende soorten met beider voordeel. (online Nederlands woordenboek)
**** In de plaats van 'Gezelligheid' staat in de papieren versie van de Bijbelverklaring van Matthew Henry 'gemeenschapsgevoel'
